20-6

 ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ

eûZòùe ^ò\ ùjC ^ [ôùf

iêiÚ Rúa^ùg÷kú _ûAñ bf ^ò\ ^òjûZò \eKûeö Kò«ê a©ðcû^e @]ôKûõg ~êa_òXÿòuVûùe Kû~ðý Pû_ ùjC @aû @^ýû^ý KûeYeê ^ò\âûjú^Zû GK _âcêL iciýû _ûfUòQòö @_e_ùl Gjû @^ýû^ý ÊûiÚý iciýûKê WûKò @ûYêQòö ùZYê eûZòùe bf ^ò\ _ûAñ ùKCñ iaê \òM _âZò ¤û^ ù\ùa RûYòeL«ê... \ò^~ûKe [Kû_Y \ìe Keòaû fûMò bf bûùa ùMûWÿjûZ ù]ûA ùgûAaûKê ~û@û«êö Mûù]ûAaû \ßûeû c¤ ùKùaùKùa @ûeûc\ûdK ^ò\ ùjûA[ûGö @ûagýK ùjùf ùgûAaûKê ~òaû _ìaðeê Mûù]ûA _Wÿ«êö ù\Lôùa, @û_Yuê eòfûr `òfþ ùjaû ij bf ^ò\ ùjaö c^ùe ùKøYiò ùU^è^þ [ôùf c¤ ^ò\ ùjaû KÁö ùZYê c^eê GjûKê \ìe KeòaûKê ùPÁû Ke«êö ùgûAaû _ìaðeê KòQò icd Bgßeuê _âû[ð^û Ke«ê, ùiäû cýêRòKþ gêY«ê, Lêiò ù\C[ôaû _êeêYû NUYûMêWòKê cù^_Kû«êö ù\Lôùa G_eò Keòaû \ßûeû @û_Yu c^ jûfêKû ùjûA~òa Gaõ ^ò\ @ûiòaö ùgûAaûKê ~òaû ùaùk fûAUþ @`þ Keò\ò@«êö ^ùPZþ @ûLôùe fûAUþ _Wÿò ^ò\ aûe´ûe bûwò_ûùeö ùaWþeêcþùe @]ôK Mec Kò´û [Šû fûMòùf aò ^ò\ _âbûaòZ ùjûA[ûGö ùgûAaûKê ~òaû _ìaðeê ùaWeêcâ ùUμùePe K¶ùUðafþ eLôaû fûMò `ýû^þ Kò´û Giò fMû«êö ùgûAaû _ìaðeê ùcûaûAfþ, Uòbò, fû_U_þ @û\ò A-MýûùRUèKê iêAPþ @`þ Ke«êö KûeY Gjûe fûAUþ Gaõ ùeWòGg^þ @û_Yu ^ò\âûùe _âbûa _KûA[ûGö ^ò\ @ûiòaû _ûAñ c^ _i¦e ajò _Xÿò_ûeòùaö Gjû\ßûeû cûAŠ eòfûr ùja Gaõ ^ò\ bf ùjaö bf ^ò\ ùjaû _ûAñ ¤û^, ù~ûM Kò´û ùaâ[ôwþ GreiûARþ Keò_ûeòùaö Gjû geúeKê `ì©ðò ù~ûMûAaû ij _~ðýû¯ ^ò\âû ùjaûùe iûjû~ý Keòaö iaêVê MêeêZß_ì‰ð K[û ùjCQò, aòk´òZ eûZâòùbûR^ @býûi [ôùf Zêe« \ìe Ke«ê Gaõ iêhc Lû\ýûbýûi eL«êö Gjû\ßûeû Mýûiþ, ù~ùZ i¸a Pû, K`ò, c\, iòMûùeUþ AZýû\ò ùia^Vûeê \ìùeA eêj«êö KûeY Gjûiaê ^ò\âûjú^Zûe _âcêL KûeYö

C_Kûeú K\kú _ûPòfû K\kú ùjCQò GcòZò GK Êû\òÁ Z[û MêYKûeú `k, ~ûjûKê LûAùf gúNâ ù_U _êeò Mfû bkò @^êba ùjûA[ûGö Gjû ÊûiÚý _ûAñ ù~ZòKò fûbKûeú, ZßPû _ûAñ c¤ ùiZòKò C_KûeúK\kúùe ù_âûUò^þ, `ûAa,ð Kýûfiòdcþ, @ûAe^þ, ù_ûUûiòdcþ, bòUûcò^þ G I bòUûcò^þ aò-6 bkò @ù^K Reêeú ù_ûhK Z©ß beò ejò[ûGö Lûiþ Keò G[ôùe [ôaû C_Kûeú `ûAaeþ MêY ù~ûMê GjûKê ùia^ Kùf IR^ Kcòaûùe ijûdK ùjaû ij _ûP^ Kâúdû iìPûeê eìù_ ùjûA[ûG ùaûfò aògßûi Keû~ûGö GK ùa÷mû^òK @¤d^eê RYû~ûAQò ù~, K\kúùe ù_ûUûiòdcâ bf cûZâû ejê[ôaûeê GjûKê ^òdcòZ aýa]û^ùe LûAùf geúeùe eqPû_ ^òdªYùe ejòaû ij jéZ_òŠ i´§úd aòbò^Ü Kû~ðýKê Zßeû^ßòZ Keòaûùe Gjû ùagþ ijûdK ùjûA[ûGö cÉòÃ ÊûiÚý _ûAñ c¤ K\kú ùagþ C_Kûeú ùjûA[ûGö GK @¤d^ @^ê~ûdú, bòUûcò^þ aò-6e @bûa ùjùf aýqòue cÉòÃ Kû~ðý_âYûkú ]úùe ]úùe \êaðk ùjûA~ûGö ù~ùjZê K\kúùe bòUûcò^þ aò-6e bf cûZâû ejêQò ùZYê GjûKê LûAùf cÉòÃ VòKþ ejòaû ij Kû~ðý KeòaûKê Azûgqò aé¡ò _ûA[ûGö ùjûA[ûGö  

ÊûiÚý iciýûKê \ìe Kùe _ê\ò^û

@ù^K icdùe cûùKðùUâ _ê\ò^û ijRùe ckòkò~ûA[ûGö Gjû Leû Gaõ ahðû\òù^ _ê\ò^û i¬úa^úaêUò bkò Kûc ù\A[ûGö MéjòYúcûù^ GjûKê NùeûA C_ûdùe ajêk bûaùe aýajûe Keò[ôû«òö ùZùa RûY«ê Kò_eò Keòùa _ê\ò^ûe aýajûeö – _ê\ò^û I @\û ei ijòZ cjê cògûA LûAùf Kûg bf ùjûA[ûGö – _ê\ò^û _ZâKê Lûfò Kò´û @Ì ^Wò@û ijòZ cògûA LûAùf jûKêUò iciýû \ìe ùjûA[ûGö – U^iòf iciýû [ôùf _ê\ò^û eiKê _ûYòùe cògûA MûMðfòõ Ke«ê, ùag @ûeûc còkòaö – aûjûùe @]ôK icd Leûùe aêfòaû ù~ûMê ~\ò _û\ Zk ù_ûWûRkû ùjC[ûG, ùZùa _ê\ò^ûKê aûUò `âòùRâ eLôaû _ùe aûjûe Keò fMû«êö – \jò Kò´û @û´e K@ñkò@û _Zâ ijòZ _ê\ò^ûKê aûUò _òAùf ù_U aò§û bf ùjûA[ûG

ନିଉଜ

1-CÉûkúiÚòZ 120ahðeê D¡ßð icde flàú ^ûeûdY cì©òð

aâjà_êe(_ò_òGiþ): cûùi ^êùjñ Kò aùhð ^êùjñö _ûLû_ûLô 1200 ahðeê D]ðß Zke flàú ^ûeûdYue _âÉe _âZòcû CÉûkú ^òKUùe ù\LôaûKê còkêQòö GVûùe ùijò icde [ôaû flàú ^ûeûdY c¦òeKê ùijò icdùe KfýûYú ù\aú bûwò ù\A[ôaû AZòjûieê RYû~ûGö ùaMê^ò@û_Wû Vûeê PòwêWÿò ùLûf ~òaû ùaùk CÉûkú _ùWö CÉûkú Vûeê _âûd ùMûUòG KòùfûcòUe Mùf Gjò iÚû^ _âZúd cû^ ùjûA[ûGö AZòjûiKê @aùfûK^ Kùf RYû~ûG ù~ KõùMû\ cŠk (]Ckò Vûeê PòfòKû Kêk ù\A EhòKìfýû ^\úZU ù\g _~ðý« ) e eûR]û^ú [ôfû auûWÿ MWÿö ~ûjûKò Gùa Giò@û cjûù\ge iað aéjZ gûMê@û^ Rwf ^òKU ùLû¡ðû Ròfäû @«MðZ _ê¬òdûcûVûùe @aiÚòZö KõùMû\ cŠkùe ùijò icdùe ùRý bûA ]cðeûR I iû^ bûA c¤c eûRu c¤ùe ~ê¡ ùjaû _ùe iû^ bûA cŠk QûWò Pûfò~ûA[ôùfö ]cðeûR u _^ôú KfýûYú ù\aú ùiùZùaùk ]ûcðòK _eμeùe \úlòZ [ôùfö ~ê¡ _ùe auûWÿ MWÿVûeê eûR]û^ú CVò MõRûMWÿKê iÚû^û«e ùjûA[ôfûö _ùe ùKû\kûu cŠk MVòZ ùjûA[ôfûö ùijò icdùe LfäòùKûU eûRû \êMðû _âi^Ü LfäòùKûU aäK iÚòZ SûùWÿgße ^òcðûY Keòaû ij ùiAVò cêùqgße _ìRû _ûC[ôùfö Gjû LâúÁ_ìað 7 c I 8c gZû±ú _ìaðeê ùjûA[ôaû ùaùk SùWÿgßeiÚòZ cêùqgßeu ^òKUKê ùfûK ~òaûùe @iêaò]û ùjC[ôfûö _ea©ðú cêjê©ðùe ùKû\kû Vûùe gâú \ùŠgße GK fZûaê\û @ûXê@ûkùe @ûaòbðûa ùjaû _ùe GVûùe \Šò i^ýûiú Zûue _ìRûPð^û Keê[ôùfö I Gjò c¦òe KfýûYú ù\aúu \ßûeû _âZòÂû ùjûA[ôfû I Gjò gòa fòwKê ^ûiòP¦âu gòhý _âùaû] P¦â _âZòÂû Keò[ôùfö _ùe _âùaû] P¦â ù~ùZùaùk SûùWÿgße @ûiò[ôùf ùijò icdùe KfýûYú ù\aú ZûuVûeê \úlû MâjY Keòaû ij aòbò^Ü aò¾ê c¦òe (flàú ^ûeûdY c¦òe) MêWòKê bûwò gòa c¦òe I gòa fòwKê _âZòÂû Keò _ìRûPð^û Keòaû \òMùe _âdûi Rûeò eLô[ôùfö ùijò icdùe ùi _ûLû_ûLô 500 aò¾ê c¦òe bûwò[ôaû K[û gêYû~ûGö ùijò 7c I 8c gZû±ú c¤ bûMùe Gjò CÉûkú Vûùe Gjò c¦òeKê bûwò[ôaûe @^êcû^ Keû~ûGö GVûùe flàú ^ûeûdYu _âZòcû ij c¦òee bMÜ @õg Gùa _~ðý« AZÉZ ùjûA _Wòejò[ôaû ùaùk CÉûkú Mâûcaûiúu _leê GMêWòKê _ê^üeê¡ûe Keû~ûAQòö GK MQ cìùk _âZòcûuê @iÚûdú bûùa _ìRû Keû~ûC[ôaû ùaùk ùijò icdùe [ôaû c¦òee Pêk Kê iàûeKú bûùa eLû~ûAQòö a©ðcû^ GVûùe ^ìZ^ bûùa c¦òe Kû~ðý Pûfò[ôaûùaùk c¦òe iμì‰ð ùjùf Gjò _âÉe _âZòcûuê c¦òe bòZùe @aiÚû_òZ Keû~òa ùaûfò RYû_WòQòö ùcûU C_ùe KjòaûKê Mùf \úMð 1200 Kò´û ZûVûeê @]ôK ahðe bMÜ c¦òee AZòjûi @ûRò_~ðý« ùfûKùfûP^Kê @ûiò_ûeò^ûjó Kò _â^ôZZß aòbûM Gjû C_ùe ùKøYiò _\ùl_ ù^A^ûjóö 

2-

^ýûd_ûkòKûùe @ûUðò`òiòGf Aù<fòùR^þiùUKþù^ûfRòKê c^êhýicûR iaêùaùk ijûdK bûùaù\Lô@ûiòQò ö K©ðéZß iaêùaùk c^êhý jûZùe ejò@ûiòQò IùUKù^ûfRò ùKak ijûdZû Keò@ûiòQòö Kò«ê G.@ûA.(@ûUðò`òiòGf Aù<fòùR^þi) cûcfûùe Pò«û ajêZ aXÿò~ûAQòù~ K’Y c^êhý jûZeê fMûc Liò~òaûùe fûMòQò ? @ûUðò`òiòGfþAù<fòùR^þi Kò_eò bûùa GK iêù~ûM ùjaû ij GKPûùf¬ c¤ ùjûAQò Zûjû _â]û^ aòPûe_Zò iì~ðýKû« ¤û^@ûKhðY KeòQ«ò ö _âgûi^òK aýaiÚûVûeê ù^A Gùa ~ê¡_~ðý« G.@ûA.e aýajûe ùjCQò Kò«ê iaêVûeê @]ôK aòZKð^ýûd_ûkòKûùe Gjûe C_ù~ûMe iúcûKê ù^A ejòQò ö _â]û^aòPûe_Zòu cêZûaK Gjûe _âbûa ^òbðe KeêQò icûRùUKþù^ûfRòKê ùKCñ @ûA^MZ eûRù^÷ZòK I ù^÷ZòK aýaiÚûbòZùe C_ù~ûM KeêQò ö Zûue G K[û @Zý« cj©ß_ì‰ðKûeY Aù<fòùR< ùciò^MêWÿòKe G ~êMùe c¤ cìfýùaû]eiõelK cû^aZû jó elû Keòa ~ûjû C_ùe @ûRò~ûG ibýZûI iõÄéZò ZòÂò @ûiòQò ö _â]û^aòPûe_Zò iì~ðýKû«u _âgÜ @Zý« MêeêZß_ì‰ð ö ùi _âgÜ KeòQ«ò K’Y @û«RðûZòK @ûA^ G.@ûA.e gqòiaêKê ^òdªòZ Keòaû fûMò _~ðýû¯ ? Gjò ùUKþù^ûùfûRò iaê iúcûKê @ZòKâc Keò~ûAQò ö Gùa GfùMûeò\à ùKCñVò ùfLû~ûCQò, Zûjûe C_ù~ûM @^ý ùKCñVûùe ùjCQò I Zûjûe _âbûa @^ý Kûjû C_ùe _WÿêQò ö G @aiÚûùe @ûA^Kê icdKûk @^êiûùe ^c^úd KeòaûKê ùja ö aKðùaK KùfR @`þ dê^òbiðòUò @`þ fŠ^Vûùe _â]û^ aòPûe_Zò GK[û KjòQ«ò ù~ùa ù\gùe iê_âòcùKûUð G.@ûA.e J_PûeòK aýajûeKê ù^A Wâû`Ö Rûeò Keò _âÉûa @ûcªY KeòQò ö Wâû`Ö cêZûaK G.@ûA. ùKak ijûdK bûùa Kû~ðý Keòa ö Gjûe C_ù~ûM iaêùaùk cû^aúd ^ò‰ðd I ^ýûdòK @]ôKûee @]ú^ ejòa ö ùeMêùfi^ \ßûeû iÚòe ùja ^ýûd_ûkòKûùe G.@ûA.e aýajûe ùKùZ _~ðý« Keûùja öPkòZahð cûyð cûiùe iê_âòcùKûUð G cûcfû ù^A Pò«û_âKU Keò[ôfû ö GK Zk ùKûUðe RR ^òR eûdùe @ûUðò`òiòGfþAù<fòùR^þi \ßûeû _âÉêZ @ûù\ge \ßûjú ù\aû _ùeiê_âòcùKûUðuê jÉùl_ KeòaûKê _Wÿò[ôfû ö Kò«ê Giaê Pûùf¬[ôaû ij G.@ûA.e C_ù~ûMòZû _âZò c¤ \éÁò eLôaûKê _Wÿòa öcKŸcûMêWÿòKe ùaûS KcûAaû iKûùg WKêýùcù<i^ IfòMûf eòiyðùe ùUKþù^ûfRò ijûjdK iûaýÉ ùjûA_ûùe öMZ cA cûiùe ù~ùa ù_û_ PZêŸðg fòI ^òR aû©ðûùe@ûUðò`òiòGfþ Aù<fòùR^þie aò_\ _âZò aògßaûiúu \éÁò @ûKhðYKeò[ôùf, ùiùZùaùk ùi c¤ Kjò[ôùf CùŸgýùUKþù^ûfRòKê @ÊúKûe Keòaû K[û ^êùjñ ö @if K[û ùjCQò^òdªY I Raûa\ûdú ö G ùlZâùe ùKøYiò _âKûee aêSûcYûKeû~ûA _ûeòa ^ûjó ö c^êhý @]ú^ùe ùciò^ ejòa, ùciò^c^êhýKê ^òdªY Keòa ^ûjó

3-IWÿò@û @iàòZûe @^^ý @MÜògòL

IWÿògûe Êûbòcû^,iûji I @û™akò\û^e AZòjûiùe aûY_êe _ûAK aòù\âûj GK @ce @¤ûdöGjû ùKak GK aòù\âûj ^êùjñ, aeõ cûZébìcòe i¹û^ elû _ûAñ IWÿò@û RûZòe @\cý iõKÌe Rßk« _âZúKö 1817 ciòjûùe @ûe¸ ùjûA[ôaû _ûAK @ûù¦ûk^e Rßûkû 1836 ciòjûùe aûY_êe cûUòùe _ê^aðûe _âRßkòZ ùjûA aâòUòg iûcâûRýKê Pýûùf¬ ù\A[ôfûö Gjò cjû^ aòù\âûje cjû^ûdK [ôùf @eûw MWÿe \kùaùjeû aúe aò_äaú Ké©òaûi _û…gûYúöZûu jé\dùe Rkê[ôfû ù\gù_âce Rßûkû I @ûLôùe [ôfû Êû]ú^Zûe Ê_Üö Zûue _âùZýK @ûjßû^ [ôfû aòù\âûje aRâ^ò^û\, _âùZýK _\ùl_ [ôfû Êû]ú^Zûe _[ùe GK @MÜò~ûZâûö 1836 ciòjûùe aûY_êe ùe _ûAK i¹òk^ú ùjûA[ôfû, ~ûjûe ù^ZéZß ù^A[ôùf aò_äaú Ké©òaûi _û…gûYúöZûuê ijù~ûM Keò[ôùf ùfûPÿ^ aòùgûA, ~ûjûu R^àiÚû^ Nêcêie I Zûu iûw Kê gòa aòùgûA, _*û^^ ^ûdK,iû]ê Rû^ò, \ú^û Rû^ò _âbéZò ù~û¡û cûù^öKé©òaûi _û…gûYú ùiVûùe _*û^^ ^ûdK uê geY iòõj ^ûc ù\A eûRû ùaûfò ùNûhYû Kùfö Gjò _ûAK i¹òk^ú AõùeR aòùeû]ú iõMâûcKê ^ì@û \òM ù\A[ôfûö 1836 ciòjû Rê^þ cûiùe Ké©òaûi u ù^ZéZßùe aòù\âûj ùjfûöùiùZùaùk aûY_êe ùe ^ì@û Keò [û^û ùjûA[ûGö\êA Zòù^ûUò `ûŠò I WÿûKawkû [ûGöZû'_ùe ijiâû]ôK \kùaùjeû,\ùkA ^ûdK I _ûAK Ké©òaûi u QZâ Zùk GKZâòZ ùjûA[ôùföZûue ^òù¡ðg Kâùc ùicûù^ icùÉ aûY_êe [û^û \Lf Keòù^ùfö[û^û bòZùe _gò KûMR _Zâ ù_ûWÿò ù\aû ij ]^ iµ©ò fêU Keòù^ùfö _ûAK cû^u GZû\égý ù\Lô AõùeR cû^u bòZùe jé\Kµ^ iéÁò ùjfû I _ûAK cû^uê \c^ Keòaû _ûAñ AõùeR cûù^ @]ôK iú_ûjò cMûAùfö aò_äaú Ké©òaûi _û…gûYú I aúe _ûAK ù~û¡ûu ij AõùeR cû^u ij ~ê¡ ùjfûö ~ê¡ùe AõùeR ùi^û¤l ùaf iûùjauê _eûÉ Keò Rê^þ 4 ZûeòL ùe aûY_êe Êû]ô^ ùjfû ùaûfò eûRû geY iòõj ùNûhYû Kùf,Kò«ê Gjò Êû]ô^Zû 3 \ò^ ejò_ûeò[ôfû, ~\òI Gjò Êû]ú^Zû cûZâ Zò^ò \ò^ _ûAñ ejò[ôfû, Z[û_ò Gjû IWÿò@û RûZòe Êûbòcû^ I _âZòùeû]e GK @ce _âZúK ùjûA ejòQòöGjû _âcûY Keò[ôfû ù~ @ÈgÈùe gqògûkú iûcâûRýKê c¤ RûZòù_âce gqò _eûÉ Keò_ûùeö aòù\âûj _ùe Ké©òaûi _û…gûYú Rwf I _ûjûWÿ c¤ùe eejò iõMâûce cgûfKê Rúa« eLô[ôùfö Zû'_ùe KòQò KêPÿKâú ùMûÂú AõùeR cû^u ij jûZ cògûA aò_äaú _û…gûYúuê AõùeR jûZùe ]eûAù\ùföAõùeR cûù^ aò_äaú _û…gûYú uê \ßú_û«e ù^AMùf,ùiVûùe a¦ú Keò eLôùfö @ûRò aûY_êe _ûAK aòù\âûj @ûcKê iàeY KeûG ù~ Êû]ú^Zû ùKùa bòlûùe còùk^ûjó; Gjû iõMâûc, ZýûM I akò\û^ùe @Rð^ KeòaûKê _ùWÿö aúe Ké©òaûi _û…gûYú I Zûu ijù~û¡ûcûù^ @ûc _ûAñ ùKak AZòjûie PeòZâ ^êj«ò; ùicûù^ IWÿò@û @iàòZûe Pòe«^ _âjeú, Êûbòcû^e RûMâZ _âZúK I Êû]ú^Zûe @ce @MÜògòLûö ù~_~ðý« IWÿò@û RûZò a*ò[ôa, ùi_~ðý« aûY_êee aò_äaú cûUò I aúe Ké©òaûi _û…gûYúu ZýûMMû[û _òXÿò _ùe _òXÿòKê ù\gù_âc, iõMâûc I Êûbòcû^e cª gòLûA Pûfò[ôaö

4-aûõfûù\gùe eûcu _âZòcì©ðò ^òcðûY a¦ ù^A aòùlûb XûKû: aûõfûù\ge MûGaû§û Ròfûùe ùcøkaû\úu aòùeû] ù~ûMêñ bMaû^ eûcu iaðaéjZ _âZòcì©ðò ^òcðûY a¦ Keû~ûAQòö GjûKê ù^A jò¦êcûù^ _âZòaû\ KeòQ«òö XûKû aògßaò\ýûkde QûZâcûù^ Gjò NUYûe _âZòaû\ Keò GK cgûf eûfò Keò bMaû^ eûcu _âZòcì©ðò ^òcðûY _ê^ü @ûe¸ KeòaûKê \ûaò Keò[ôùfö MûGaû§ûe _kûgaûeùúe ù\ge bMaû^ eûcu iaðaéjZþ _âZòcì©ðò ^òcðûY Kû~ðý Pûfê[ôfûö @gú _âZògZ Kûc icû¯ ùjûAQò; Kò«ê _âKÌUò Gùa ùcøkaû\úu ^ògûYùe ejòQòö _âKÌKê ù^A aXê[ôaû Cù©R^û c¤ùe ^òcðûY Kû~ðý a¦ Keû~ûAQòö MûGaû§û _kûgaûeú ùKûùcûe_êe gâú gâú eû]û ùMûaò¦ c¦òe icòZòe _âZòÂûZû Gaõ ibû_Zò jeòP¦â \ûiu iìP^û^ê~ûdú _âbê eûcu 81 `êU Cy _âZòcì©ðòe 80 _âZògZ Kûc iμì‰ð ùjûAQòö ùZùa KòQò ùcøkaû\ú ùMûÂú Gùa @ûcKê ^òcðûY a¦ KeòaûKê aû¤ KeêQ«òö ùi @ûjêeò KjòQ«ò ùicûù^ bdbúZ @Q«ò Gaõ ùi[ô_ûAñ Kûc a¦ Keû~ûAQòö aûõfûù\ge _âcêL iõLýûfNê iõMV^ aûõfûù\g jò¦ê-ùaø¡-LâúÁò@û^ GKZû _eòh\e ùK¦âúd KcòUò iûμâ\ûdòK aò_\Kê ùeûKòaû Gaõ Gjò NUYûMêWÿòKê \ìe Keòaû _ûAñ Zêe« Gaõ _âbûagûkú _\ùl_ ù^aûKê ieKûeuê ^òùa\^ KeòQòö MûGaû§ûe eû]û-ùMûaò¦ c¦òe bûwòaû _ûAñ Rûeò ejò[ôaû ]cK C_ùe _eòh\ Pò«û _âKûg KeòQòö G_eò NUYû iûeû ù\gùe iûμâ\ûdòK inûaKê MêeêZe bûùa lZò _j*ûA_ûùe ùaûfò _eòh\ Ze`eê ùPZûa^ú \ò@û~ûAQòö

5-15ahðeê Kcþ adie _òfûu _ûAñ ùiûiò@ûf còWò@û aýû^

^ì@û\òfäú : UAEùe ùiûiò@ûf còWÿò@û PkûAaûKê @Zò Kcùe 15ahð Keò \ò@û~ûAQò ö Gbkò Keòaûùe Gjû _â[c @ûea ù\g ùjûA~ûAQò ö aògß iûeû ieKûe _òfûcû^u C_ùe ùiûiò@ûf còWÿò@ûe Leû_ _âbûaKê ù^A Pò«ûùe @Q«ò ö Gbkò KûeYeê UAE Gjò aWÿ ^ò¿©ò ù^AQò ö UAE ieKûe Mêeêaûe GK ^ì@û ^òdc _ûiþ KeòQ«ò ö Gjò ^òdc cû¤cùe 15ahðeê Kcþ adie _òfûcûù^ Gùa ^òR _ið^ûf ùiûiò@ûf còWÿò@û @ûKûC< ùLûfò_ûeòùa ^ûjó Gaõ ^û ZûKê PkûA_ûeòùa ö`kùe ùijò _òfûcûù^ ùiûiò@ûf còWÿò@ûùe ùK?Yiò ù_ûÁ Keò_ûeòùa ^ûjó ö Kûjûe ù_ûÁùe Kùc< Keò_ûeòùa ^ûjó ö KòQò ùidûe Keò_ûeòùa ^ûjó Gaõ ùK?Yiò _aäòKþ Mî_ùe aò iûcòf ùjûA_ûeòùa ^ûjó ö Gjò iìP^û ieKûeu _leê \ò@û~ûAQò öù~Cñ _òfûcûù^ 15 Gaõ 16ahðe @U«ò Zûuê ùiûiò@ûf còWÿò@û PkûAaûKê @^êcZò @Qò ö Kò«ê G[ôfûMò KòQò Lûiþ ùi`Öò `òPið fMû~òa ö G[ôùe adi jòiûaùe Kù<< ù\Lû~òa, @RYû aýqòu ij K[û ùjaû C_ùe ùeûK fMûAaû, Äâò^þ UûAcKê Kù<âûf Keê[ôaû Uêfè Gaõ @bòbûaKu Z\ûeL bkò `òPið iûcòf ùja ö Gjò ^òdc UAE ùe Pûfê[ôaû iaê ùiûiò@ûf còWÿò@û _äûU`cðùe fûMê ùja ö iaê Kμû^úKê Gùaadi ùPKþKeòaûecRbêZ C_ûd@û_YûAaûKêùja öG[ôfûMòWòRòUûf @ûAWòùPKþ Gaõ AIZ[û@ûUðò`òiò@ûfþAù<fòùR^è[ôaû ùUùKÜûùfûRòe aýajûe Keû~òa ö ùKùZK _òfû ^òùR Kjòù\ùa Kò Zûu adi GZòKò @ùU, Gjò ZeòKû Gùa cû^ý ùja ^ûjó ö adie iVòKþ Z[ý ù\aû Reêeú @ùU ö _äûU`cðèKê Gjû aò Keòaû ùja Kò 15ahðeê Kcþ adie _òfûu Keû~ûA[ôaû @ûKûC< a¦ Keû~òa ö Gjûij ùK?Yiò _òfû ~\ò adi ùPKþ Keê[ôaû iòÁcKê PKcû ù\aûKê _âdûi Kùe ùZùa ZûKê ùeûKòaûKê ùja ö Gjû aýZúZ Kμû^ú _òfûcû^u _ið^ûf WûUû UûeùMùUWþ @ûWÿbûUûARòõ Z[û Zûu aýajûeKê ù_âû`ûAf Keòaû fûMò aýajûe Keò_ûeòùa ^ûjó ö ieKûeu Kjòaû @ùU Kò Gjò ^ò¿©ò G[ôfûMò CVû~ûAQò KûeY _òfûu iûcÜûùe bêfþ Kù<< @ûiò~ûA[ûG ö @^fûA^þ ùKùZK [e @iêelòZ K[ûaû©ðû ùjûA~ûA[ûG, _òfûcûù^ ajêZ @]ôK icd ùiûiò@ûf còWÿò@ûùe aòZûCQ«ò Gaõ Zûu _ið^ûf WûUû aò ù~ûWÿû ~ûA[ûG ö Gjò Pò«ûKê \ìe Keòaû fûMò Gjò ^òdc ^ò@û~ûAQòö ùiûiò@ûf còWÿò@û Kμû^úKê Gjò ^ì@û ^òcdKê fûMê Keòaû fûMò 12cûi _~ðý« icd \ò@û~ûAQò ö UAE KjòQò Kò Zûue Gjò ù`âcIßKð ùijò @«RðûZúd _âdûi ij ùck LûA[ûG ~ûjû _òfûcû^uê @^fûA^þ iêelûKê cRbêZ Keòaû fûMò Pûfê ejòQò ö Gjûij WòRòUûf Gùri Gaõ ùi`Öò c¤ùe GK aûfûõi KeòaûKê _âdûi Rûeò ejòQò ö

5-IWògûùe fûMê ùjfû bòaò-Rò-eûcþR

bêaù^gße : IWògûùe fûMê ùjfû bòaò-Rò-eûcRò ö MâûcúY ù~ûR^ûKê ieKûeú ùcûjeö eûRýe MâûcúY @[ð^úZòKê @]ôK iê\éXÿ Keòaû Gaõ Mâûcû*kùe iÚûdú RúaòKû iêù~ûM iéÁò flýùe IWÿògû ieKûe ‘aòKgòZ bûeZ-MâûcúY ùeûRMûe I @ûRúaòKû còg^ (MâûcúY)’ ù~ûR^ûe aòm¯ò Rûeò KeòQ«òö _ìaðeê eûRý Kýûaòù^Uþ Gjò ù~ûR^ûKê @^êùcû\^ Keò[ôaûùaùk a©ðcû^ _*ûdZòeûR I _û^úd Rk aòbûM _leê aòÉéZ MûAWþ fûA^þ Rûeò Keû~ûAQòö @ûi«û RêfûA 1 eê ù~ûR^ûUò eûRýùe fûMê ùjaö Gjû @]ú^ùe _âùZýK ù~ûMý _eòaûeKê ahðKê 120 \ò^e @Kêgk gâcbò©òK ùeûRMûe ^ò½òZ Keû~òaö @ûùa\^e 15 \ò^ c¤ùe Kûc ù~ûMûA \ò@û^Mùf ùaKûe b©û _â\û^e aýaiÚû ejòQòö ùijò_eò cRêeò _â\û^ùe aòk´ ùjùf lZò_ìeY ù\aûKê c¤ ÆÁ aýaiÚû Keû~ûAQòö cjû™û Mû§ú RûZúd MâûcúY ùeûRMûe Mýûùe<ò ù~ûR^û (MGNREGS)e @^êbìZòKê @û]ûe Keò Gjò ^ì@û ù~ûR^û _âÉêZ Keû~ûAQòö G[ôùe ùKak ùeûRMûe iéÁò ^êùjñ, aeõ MâûcúY bò©òbìcò aòKûg, Rk iõelY, Kéhò Cšû\^ aé¡ò, RúaòKûcìkK iμ©ò iéÁò I Rkaûdê-ij^gúk Mâûc MV^ C_ùe MêeêZß \ò@û~ûAQòö ù~ûR^ûKê ‘aòKgòZ bûeZ-2047’ \éÁòùKûY ij ic^ßd Keû~ûA[ôaû ieKûe KjòQ«òö

ùWùcûMâû`ò _eòa©ð^e iõKU

bûeZe ùWùcûMâû`òe _eò\égýùe bdue _eòaZð^ ùjC[ôaû ù\LôaûKê còkêQò ö ùWùcûMâû`ò _eòaZð^ GK bdue _âiw ö ùWùcûMâû`òùe _eòaZð^ ùjùf KY jêG Zûjû KûjûKê aêSûAaûe @ûagýKZû ^ûjóö KûeY bûeZe aòbûR^ c¤ ùWùcûMâû`ò _eòaZð^ KûeYeê ùjûA[ôfû ö ~\ò @ûùc Êû]ú^ bûeZe K[û Kjòaû ùZùa Kûgàúe C_ZýKûùe Kûgàúe jò¦ê _ŠòZ cû^uê ù~bkò bûùa aòZûWòZ Keû~ûA[ôfû Zû _Qe cìk KûeY c¤ Gjò ùWùcûMâû`ò _eòaZð^ ö ùZYê ùWùcûMâû`ò _eòaZð^ ùKøYiò iû]ûeY _âiw ^êùjñ aeõ Gjû ù\ge iêelû I ù\ge @ÉòZß iµKðòZ GK Rßk« _âgÜ ö ù~ùZùaùk ù\gùe ùWùcûMâû`òùe ùjC[ôaû _eòaZð^ iµKðùe aòPûe aòcgð jêG ùiùZùaùk Gjò aòcgð _âûd @û[ðôK aòKûg I _âMZò C_ùe ùK¦âòZ ejò[ûG ö aòùgh bûùa ù\ge iúcûaZðú @õPk MêWòKùe ùjC[ôaû ùWùcûMâû`ò _eòaZð^e ]ûeû ù\ge ^òeû_Zû _ûAñ GK Mbúe PýûùfõR iéÁò Keê[ôaû _âZúdcû^ jêG ö eYù^÷ZòK \éÁòeê iaðû]ôK MêeêZß_ìYð @õPk, C\ûjeY Êeì_ PòùK^ ù^K KeòWe Z[û _ìað iúcûùe [ôaû cêifcû^ R^iõLýû ajêk Ròfäû cû^ue fMûZûe aXê[ôaû iõLýû ùKøYiò iû]ûeY NUYû ^êùjñ aeõ Gjûe _ûU^ðKê Mbúe @¤d^ Keò VòK bûùa aêSòaû I icd [ûC [ûC Gjûe CPòZ C_ûd @af´^ Keòaû ùjCQò icde @ûagýKZû ö aZðcû^ C_f² Z[ý C\ùaMR^K _eòiÚòZòKê \gðûA[ûG ö 1951 ciòjûùe cêifcû^ ajêk Ròfäûe iõLýû cûZâ 8 [ôfû ö ùjùf 2011 ciòjû @ûiê @ûiê Gjò iõLýû aXò 36ùe _jõPò iûeòQò ö cêifcû^ cû^ue iõLýûùe aé¡ò icû^ bûùa iûeû ù\gùe aXò ^ûjó aeõ Gbkò @õPkùe @_âZýûgòZ bûùa aXòQò ~ûjû ù\ge @LŠZû I iûceòK iêelû I ÁâûùURòK \éÁòeê @Zý« MêeêZß_ìYð ö C\ûjeY Êeì_ PòùK^ ù^K e KeòWe ~ûjû bûeZe cêLý bìcòKê _ìùaðûZe bûeZ ij ù~ûWò[ûG, ùijò @õPkùe ùWùcûMâû`òùe aýû_K I @_âZýûgòZ _eòaZð^ @ù^K Pò«û Cš^Ü KeêQò ö Gjò iù´\^gúk @õPkùe ùWùcûMâû`òùe @_âZýûgòZ _eòaZð^ @ù^K _âgÜKê R^à ù\A[ûG ö KY ùWùcûMâû`òùe Gjò _eòaZð^e _âKâòdû ÊûbaòK ^û Gjû aûjý KûeK MêWòK \ßûeû ù_âeòZ @[aû iê^òùdûRòZ bûùa ùKøYiò hW~ª_ìaðKê Gjò Kû~ðýKê Keû~ûCQò ? iû]ûeY \éÁòùe @ûùc ~\ò ù\Lôaû ùZùa @ûùc RûYò _ûeòaû ù~ ^ò½òZ bûùa Gjò _âKâòdû ÊûbaòK ^êùjñ ö ~\ò Gjû ÊûbaòK bûùa ùjûA[û«û ùZùa Gjò iõLýû icû^ bûùa ù\ge aòbò^Ü @õPkùe aòZeòZ ùjûA[û«û ö ùjùf ùKak iúcûaZðú @õPk, ~ûjû eYù^÷ZòK \éÁòeê MêeêZß_ìYð @õPkùe ùWùcûMâû`òùe _eòaZð^ ù\LôaûKê còkêQò Zûjû ^ò½òZ bûùa ùKøYiò aW hW~ª @ûWKê iõùKZ KeêQò ö MZ ahð fûf Kòfäûeê _â]û^cªú ^ùe¦â ùcû\ú ùWùcûMâû`ò _eòaZð^ iµKðòZ iõKU _ûAñ GK Cyû]ôKûe KcòUò MV^ KeòaûKê ùNûhYû Keò[ôùf ö Gjò ùNûhYû @^ê~ûdú ùcû\ú ieKûe ùa@ûA^ @^ê_âùag KûeYeê ù\ge @ù^K bûM aòùgh bûùa iúcûaZðú @õPkùe ùjC[ôaû ùWùcûMâû`ò _eòaZð^e iciýûe cêKûaòfû _ûAñ GK Cyû]ôKûe _âû¯ icòZòe MV^ KeòQ«òö iê_âòcùKûUðe _ìaðZ^ aòPûe_Zò _âKûg _âbûKe ^ûùafKeu @¤lZûùe GK KcòUò MV^ Keû~ûAQò ö Gjò KcòUò GK ahð c¤ùe ùWùcûMâû`ò _eòaZð^e KûeYe @¤d^ Keòaû ij Gjò iciýûe ^òeûKeY _ûAñ _eûcgð _â\û^ Keòa ö Gjò icòZò iµKðùe ùNûhYû Keò ùK¦â Méj cªú @còZ gûj KjòQ«ò ù~, ùWùcûMâû`òùe _eòaZð^ ù\ge iõ_âbêZû ijòZ ù\ge ^òeû_Zû, @ûA^ gévkû _eòiÚòZò, iûcûRòK iõeP^ûùe MêeêZe _eòaZð^ ijòZ R^RûZúd icûRe iõelY ij WRòZ GK aW iciýû ö ùZYê Gjò icòZò bûeZùe ùa@ûA^ @^ê_âùag I @iû]ûeY KûeY ù~ûMê ù\gùe ùWùcûMâû`òùe _eòaZð^e KûeY MêWòKe aýû_K cìfýûu^ Keòaû ij iê^òùdûRòZ I icda¡ icû]û^ _ûAñ _eûcgð _âÉêZ Keòa ö Gjò icòZòKê ùcûU @ûVUò _âiwKê ù^A Kû~ðý KeòaûKê Kêjû ~ûAQò ö G[ô c¤ùe ùa@ûA^ @^ê_âùag ijòZ ùWùcûMâû`òùe _eòaZð^ KûeYeê Cš^Ü PýûùfõR MêWòK C_ùe aýû_K bûùa aòPûe Keòaû. Gbkò ùWùcûMâû`òK _eòaZð^e i¸ûaòZ KûeY MêWòKe @¤d^ Keòaû ù~_eòKò iúcû _ûe Kû~ðýKkû_ (ùa@ûA^ @^ê_âùag ijòZ) @û[ðôK iêù~ûM I @^ý iûcûRòK I @^ý KûeK ö ùijò_eò Gjò _eòaZð^ MêWòK _Qùe [ôaû @«^ðòjòZ KûeK MêWòKê PòjÜU Keòaû ù~Cñ[ôùe @iû]ûeY bûùa aÉò iÚû_^ Keò ejòaûe _ûU^ð @û\ò iûcòf ejòQò ö Gjò icòZò ]ûcðòK I iûcûRòK iõ_â\ûd MêWòK C_ùe ùWùcûMâû`ò _eòaZð^ \ßûeû _Wê[ôaû _âbûae aòùgähY Keòa ö Gjò ijòZ Gjò icòZò ù\gùe _ìaðeê ejê[ôaû @^ê_âùagKûeú cû^jÑe _ûAñ @ûA^, ^òeù_l I icda¡ bûùa ùicû^uê PòjÜU Keòaû Z[û Zûuê ù\geê aòZûWòZ KeòaûKê GK iêaýiÚòZ I iÚûdú _eòPûk^û _âYûkú Zò@ûeò Keòaû aòhdùe iê_ûeòg Keòa ö Gjû aýZúZ Gjò KcòUò @^ê_âùag Z[û ùWùcûMâû`ò _eòaZð^ KûeYeê @i«êk^ iµKðòZ cûcfû MêWòKùe ùK¦â I eûRý ieKûe MêWòK c¤ùe Kòbkò ic^ßd @ûjêeò aXò _ûeòa ùi ù^A aýû_K ^úZòMZ iõeP^û Zò@ûeò KeòaûKê _âÉûa ù\aö ùK¦â ieKûe ù~Cñ Cy Éeúd icòZò MV^ KeòQ«ò Zûjû ùKøYiò _âZúKû™K icòZò ^êùjñ ö G[ôùe _ìaðZ^ aòPûe_Zòu Vûeê @ûe¸ Keò _ìaðZ^ aýêùeûKâûU, iêelû @]ôKûeúu Vûeê @ûe¸ Keò @[ð^úZòmuê c¤ iûcòf Keû~ûAQò ö Gjûe @[ð ùjfû bûeZ ieKûe bûeZe iúcûaZðú @õPkùe ùWùcûMâû`ò _eòaZð^Kê ù^A ajê@ûdûcú @ûKk^ KeòaûKê ~ûCQ«ò ö ùZùa ùcû\ú ieKûeue Gjò ^úZòKê aZðcû^ iê¡û iaêVûeê aW ^úZòMZ I ùcøkòK _eòaZð^ ùaûfò Kêjû~ûCQò ö Gjûe KûeY ùjfû ù~ Gjû _ìaðeê Gjò _âiwKê ùKjò MêeêZße ij ù^C ^ [ôùf ö ùjùf aZðcû^ ieKûe Gjò icòZò MV^ Keòaû ij @^ý KòQò MêeêZß_ìYð ^òù\ðg ù\AQ«ò Zû \ßûeû ieKûe Gjò cûcfûKê ù^A ùKùZ M¸úe @Q«ò Zûjû ÆhÔ ùjCQò ö ù\ge iúcûaZðú eûRý cû^uê iúcûaZðú @õPkùe [ôaû icÉ ùa@ûA^ ^òcðûYKê ]ßÉ KeòaûKê Kêjû~ûAQò ö Gjû ijòZ iúcûaZðú @õPkùe [ôaû aýûu MêWòKùe ùKCñ iõ\òt C›eê @[ð @ûiê[ôaû ù^A RûõP KeòaûKê Kêjû~ûAQò ö ùK¦â Méj cªú @còZ gûj MZ KòQò \ò^ ]eò ù\ge _½òc iúcû Vûeê @ûe¸ Keò CZe _ìað iúcû aZðú eûRý cû^uê ~ûCQ«ò I ùiVûùe aòbò^Ü icúlû ùa÷VK cû^ KeêQ«ò ö ùWùcûMâû`ò jó ùKøYiò ù\ge ^òdZòKê ^ò]ðûeòZ Keò[ûG ö @ù^K \g§ò ]eò bûeZ Gjò MêeêZß_ìYð aòhdKê _âZýl bûaùe Ægð Keê ^[ôfû ö Kò«ê a©ðcû^ bûeZ G iµKðùe CyÉeúd KcòUò MV^ KeêQòö iúcûe iêelû I ^òeúlYKê ùRûe\ûe KeêQò, @^ê_âùagKê GK MêeêZe Pýûùf¬ bûaùe ù\LêQò Gaõ ùijò @^êeì_ bûaùe _âgûi^òK aýaiÚûKê _âÉêZ KeêQòö Gjû ÆÁ KeêQò ù~ bûeZ ieKûeu ÁâûùURòK [ôuòõùe ùcøkòK _eòa©ð^@ûiòQò ö aûZðû ]úùe ]úùe ÆÁ ùjCQò ù~ bûeZe eûRý aýaiÚû _eòPûk^ûe _ea©ðú _~ðýûd ùKak eûR_[, RòWò_ò Gaõ bò©òbìcò aòKûgùe iúcòZ ejòa ^ûjóö Gjû ùWùcûMâû`ò i«êk^ I iÚòeZûe iêelû C_ùe c¤ icû^ MêeêZß ù\aö KûeY @û[ðôK cjûgqò cûù^ \úNð icd ]eò @ûbý«eúY iciýûe i¹êLú^ ùjûA Zûue gqò aRûd eLô _ûe«ò ^ûjóö aòbò^Ü ibýZû aûjý gZîu \ßûeû _eûRòZ ùjaû _ìaðeê ^òR bòZeê \êaðk ùjûA ]ßõi ùjûA~òaûe @ù^K C\ûjeY AZòjûiùe @Qò ö bûeZe ^úZò-^òcðûY aýaiÚû Gjò HZòjûiòK ZîUòKê ù\ûjeûAaûKê _âÉêZ ^[ôaû _âZúdcû^ ùjCQò ö

6-òfûuê gòLû«ê iVòKþ a§ê aûQòaû 5Uò Uò°

_òfûcû^u Rúa^ùe a§êZû GK MêeêZß_ì‰ð bìcòKû MâjY Keò[ûGö iûwcûù^ ùKak ùicû^u ijòZ icd aòZû«ò ^ûjó aeõ ùicû^ue aýqòZße aòKûg Gaõ Pò«û]ûeûKê c¤ _âbûaòZ Ke«òö ù~ a§êZß ùKak GKûVò ùLkòaû Kò´û cRû Keòaû _ûAñ ^êùjñ aeõ _eÆeKê i¹û^ ù\aû, ùicû^u iciýûKê aêSòaû Gaõ _eÆeKê iûjû~ý Keòaûö G_eò _eòiÚòZòùe _òfûcû^uê iVòKþ a§ê aûQòaû aòhdùe gòlû ù\aû Reêeúö GVûùe @ûùc @û_Yuê GcòZò 5Uò MêeêZß_ì‰ð Uò° KjêQê ~ûjûKê @û_Yu _òfûuê gòLûAaû Reêeú iûwcûù^ c¤ icû^ ^êjñ«ò: _òfûcû^uê Kêj«ò ù~ \ê^ò@ûe icùÉ icû^ ^êjñ«òö iûwcûù^ c¤ icû^ ^êjñ«òö G_eò _eòiÚòZòùe, ùicû^ue @býûi, Pò«û]ûeû, Gaõ _i¦ Gaõ ^û_i¦ @fMû ùjûA_ûùeö _òfûcû^uê aêSû«ê ù~ a§êZûùe iaêùaùk i¹Zò @ûagýK jêG ^ûjó, aeõ _eÆee Pò«û]ûeûKê i¹û^ ù\aû @ûagýKö K[ûKê i¹û^: ùicû^uê Kêj«ê ù~ RùY bf a§ê ùjCQ«ò iòG ~òG Zêce iúcûKê aêS«ò Gaõ i¹û^ Ke«òö C\ûjeY Êeì_, ~\ò ZêCùc KòQò KeòaûKê c^û KeêQ, ùZùa bf iûwû GjûKê aêSòùa Gaõ Gjû KeòaûKê aû¤ Keòùa ^ûjóö iûwcûù^ _eòa©ð^ Keû«ò ^ûjó: _òfûcû^uê gòlû ù\aû @Zý« Reêeú ù~ ùicûù^ ùicû^ue _eòPd aRûd eLôaû CPòZ Gaõ ùKøYiò ùMûÂúùe ù~ûMù\aû _ûAñ ^òRKê _eòa©ð^ KeòaûKê ùPÁû Keòaû CPòZ ^êùjñö Gbkò a§êcû^u ijòZ a§êZû Ke, ù~Cñcûù^ ZêcKê _eòa©ð^ KeòaûKê ùPÁû Keòùa ^ûjóö G_eò _eòiÚòZòùe _òfûcû^u _ûAñ @býûi MV^ Keòaû ù~ZòKò MêeêZß_ì‰ð iVòKþ a§ê aûQòaû c¤ ùiZòKò MêeêZß_ì‰ðö ~\ò Leû_ _òfûcû^u ijòZ a§êZû jêG ùZùa ùicûù^ _òfûe @û™aògßûiKê \êaðk Keò_ûe«òö bf iûwcûù^ _òfûcû^uê C›ûjòZ Keòaû ij ù_âeYû \ò@«òö ùZYê _òfûcû^uê aêSûAaû Reêeú a§ê K\û_ò @i\ûPeY Kùe ^ûjó: ~\ò @û_Yue _òfû KâcûMZ bûaùe ùicû^u iûwcû^u c¤ùe Leû_ @ûPeYe i¹êLú^ ùjCQ«ò, ùZùa Zûuê G_eò a§êZßeê \ìùeA ~òaûKê ù_âeYû \ò@«êö _òfûuê Kjòaû Reêeú ù~ RùY _âKéZ a§ê K\û_ò @_cû^ Kò´û @i\ûPeY Kùe ^ûjóö a§êcûù^ iaêùaùk C^ÜZ KeòaûKê ùPÁû Ke«ò: bf a§êcûù^ iaêùaùk _eÆeKê C^ÜZ KeòaûKê ùPÁû Ke«ò Gaõ Gjûe ùKøYiò ^Kûeû™K _âbûa ^ [ûGö ùZYê, _òfûuê aêSû«ê ù~ a§êZße @[ð ùjCQò iêL ù\aû Gaõ ù_âeYû ù\aû, ^Kûeû™K K[û ^ ùjaû Kò´û ^òRKê @iêelòZ cù^ ^ Keòaûö Gjò Rò^òhMêWòK aêSòaû \ßûeû, @û_Yu _òfû ùKak iVòKþ a§ê aûQòaûùe ilc ùjùa ^ûjó, aeõ Rúa^ùe iVòKþ ^ò¿©ò ù^aûKê c¤ ilc ùjùaö

7-_âZýl ù\aZû _ê@ Sò@cûù^ ù~ùZ bêf Kùf aò aû_û cû@û iaê icdùe ùicû^uê lcû Keò\ò@«òö @ûC ùKùa bêf ^KeòaûKê _eûcgð \ò@«òö ùZYê ùQûUùakê _òfûcû^uê gòlû \ò@û~ûG ù~ _òZûcûZûuê bqò Keòaû _ûAñ I ùicû^u ùiaû ~ZÜ Keòaû _ûAñö Kò«ê icdKâùc icd a\kòaû ijòZ @ù^K KòQòùe _eòa©ð^ NUòQòö Gùa aû_ûcû@û aêXÿûaêXÿú ùjûAMùf ùicû^uê Reûgâcùe QûWÿò \ò@û~ûCQòö Kò«ê _âZòUò _òZûcûZûue AQû [ûG ùicûù^ ùgh icdùe ^òR _ê@ùaûjìu ijòZ \ò^ KûUòùaö MeêWÿ _êeûYùe a‰ðòZ ùjûAQò icÉ _âKûe @û]ôùbøZòK, @û]ôù\÷aòK, @û¤ûZàòK Kcð, ùbûM, iêL I Hgß~ðýe @]ôÂû^ ùjCQò geúeö Gjò geúe _òZûcûZûu \ßûeû iéÁòö GYê iaê_âKûe ~ZÜ ij _òZé cûZé ùiaû Keòaû CPòZö "ZiàûZþ iað _â~ùZÜ _ìRùdZþ _òZùe÷ i\û'ö _\à _êeûY Kêjû~ûAQò "_òZû ÊMð, _òZû ]cð, _òZû Z_, _òZû]cðü, _òZûÊMðü _òZû jò _ecZ_üö _òZeò _âúZòcû_ù^Ü _òâdù« iað ù\aZû _\à _êeûYùe _êYò CùfäL @Qò _òZûcûZûuê @wjú^, \ú^, aé¡, ùeûMMâÉ, \êüLôZ @aiÚûùe ù~Cñ @]c i«û^ QûWÿò _kûG aû ùiaû ijûdZû Kùe ^ûjó, ùi i«û^ ùNûe KúU~êq ^Kðùe _ùWÿö c^êiáZòùe CùfäL @Qò i«û^Kê fûk^_ûk^ Keò MXÿò ùZûkòaûùe _òZûcûZû ù~Cñ ZýûM Ke«ò, ùi EY gùjahð ùPÁû Kùf aò i«û^ _eòùgû] Keò_ûùe^ûjóö ùi[ô_ûAñ c^êhý R^à ùjûA _òZéEY _eòùgû] KeòaûKê Zû'e i«û^Kê bf cYòh KeòaûKê ùPÁû Kùeö GYê ù~ùZ KÁ @ûiòùf aò _òZûcûZûuê bêfò ~òaû CPòZ ^êùjñö Rúa^e _âZòUò cêjì©ðùe ùicû^uê Lêiòùe eLôaû @û¸ cû^ue Rúa^ ]cð ùjaû cû^aòKZûe ùgâ I cìfýaû^ Rúa^ @û\gð Kjòùf @Zêýqò ùja^ûjóö Kêjû~ûG ù~Cñ _òfû Zûu _òZûcûZûuê i«êÁ eLô[ûG Zûu ùiaû~ZÜ Keò ]cð _âû¯ ùjûA[ûG Zûu Rúa^ùe ùi RùY @^ýZc ùgâ _êYýaû^ ùaûfò aòPûe Keû~ûGö _òZûcûZûu ùiaû Keòaû _ec ]cð ùjCö Gjò ccðùe cù^_WÿêQò c]êiì\^u KûkRdú ]ûWÿòUò - "_òZûcûZû MêeêR^ ù\aZû icû^, Zûuê bqbùe ùiaò ùjaò iêi«û^ö' ùMû\ûaeúg cjû_ûZâu @ce ùfL^úUò ùjCQò - "_òZûcûZû Rúa^ùe _âZýl ù\aZû, Rúa^ i´k, iêL iµ\ aò]ûZûö ^òaðòKûe Pòù© _êYò @cæû^ a\ù^, _ûk«ò i«ûù^ ùijê _ec ~Zù^öö'

8-ùKcòZò ZòÂò ejòa a§êZû Rúa^Kê iei, iê¦e @ûC iêLcd Keò[ûG a§êZûö ùZùa GjûKê \úNðiÚûdú Keòaû _ûAñ ùKùZûUò K[û C_ùe MêeêZß ù\aû ^òjûZò Reêeú.. l a§êZû aògßûi C_ùe ZòÂò ejò[ûGö ùi[ô_ûAñ a§êuê ùKùa aò còQ Kjòaû VòKþ ^êùjñö KûeY iµKðùe còQ @ûiòMùf iµKðe c]êeZû Kcò~ûGö G_eò Kò a§êZû c¤ \êaðk ùjûA~ûGö l a§ê ij iµKð ^òüÊû[ð beû ùjaû \eKûeö ùKùa aò a§êe `ûA\û CVûAaû VòKþ ^êùjñö G_eòKò _Aiû_Zâe Kûeaûe Keòaû aò CPòZ ^êùjñö @agý a§êe @ûagýKZû icdùe ZûKê Uuû_Aiûe iûjû~ý Keû~ûA_ûùe, Kò«ê ZûjûKê ù^A _ùe c^ bòZùe aWÿòcû ù\LûAaû @ûù\ø ùgûb^úd ^êùjñö l _âòd a§êKê ùKùa ùKøYiò K[û fêPûAaû VòKþ ^êùjñö ù~ùZùaùk a§ê a§ê bòZùe ùKøYiò K[û fêPûfêPò jêG, ùiVò iµKðùe ^òaòWÿZû @ûùi ^ûjó; ~Ÿßûeû ]úùe ]úùe a§êZûùe `ûU iéÁò ùjaûKê fûùMö l Kûjû ijòZ a§êZû KeòQ«ò cûù^ ZûjûKê VòKþ eìù_ ZêfûAaû aò \eKûeö @[ðûZþ a§êu @ûagýKZûùaùk Zûu _ûLùe _j*Zþ Zûuê ~[û i¸a iûjû~ý Keòaû @ûagýKö l Gjò ùKùZûUò K[ûKê ~\ò ^Re \ò@û~ûG, Zû’ùjùf a§êZû ajêZ \ò^ _~ðý« ejò[ûGö

9-R^iõLýûùe _eòa©ð^ Méjcªú jcòZ gûju ^òùŸðgùe R^iõLýû _eòa©ð^e ~û* fûMò GK CyÉeúd KcòUò MV^ KeòQ«ò ö ùi KcòUòe ùa÷VKùe ùi ^òùŸðg ù\AQ«ò ù~ iúcûa©ðú Ròfäûcû^uùe R^iõLýûùe ù~_âKûe _eòa©ð^ NUòQò Zûjûe _âKéZ PòZâ iûc^ûKê @Yû~ûC ö G ^òùŸðg _Qùe ùK¦â ieKûeu _âû[còKZû ÆÁ ùjûA~ûAQò ö Gjû ùjaû c¤ \eKûe, KûeY KòQò \g§ò bòZùe ù\ge iúcû«a©ðú @*kcû^uùe @^ê_âùag ajêcûZâûùe NUê[ôaû ù~ûMêñ iûcûRòK aýaiÚûùe ùNûe _eòa©ð^ NUòPûfòQò ö Gjû KûjûKê @RYû ^ûjó ö aòùghKeò aûõfûù\gú @^ê_âùagKûeúcûù^ ùKak @ûiûcùe ajêiõLýûùe ~ûA ejò~ûAQ«ò Zû’ ^êùjñ, Zâò_êeû I _½òcawùe c¤ ùicûù^ jRûe jRûe iõLýûùe Ne\ßûe Keò ejò ùbûUe ZûfòKûùe ^òR ^ûc fò_òa¡ Keòù\AQ«ò ö iaðû]ôK @iû]ûeY R^iõLýû _eòa©ð^ _½òcaw I C©e _ìaðû*k eûRýcû^uùe ùjûAQò ö IWÿògû iùcZ @^ý eûRýcû^uùe c¤ Gcû^u iõLýû KòQò Kcþ ^êùjñ ö @ûC GK Z[ý ùjCQò aûõfûù\geê ùjC[ôaû @^ê_âùag \ßûeû SûWÿLŠ I aòjûe c¤ _âbûaòZ ö ùijòbkò ùeûjòMýûñ @^ê_âùagKûeúcûù^ jûA\âûaû\Vûeê ù^A Rû¹ê _~ðý« ~ûA SêµêWÿò Keò ejò~ûAQ«ò ö ùeûjòMýûñcûù^ _½òcaw ùjC Kò C©e-_ìað eûRý aûùU bûeZ c¤Kê _âùag Keò Rû¹ê, jûA\âûaû\ bkò ijecû^uùe ^òRe aûiiÚû^ a^ûA ùKøYiò iê^òùdûRòZ hWÿ~ª Xwùe ^òRKê fêPûA eLêQ«ò ö @ûC GK Z[ý ùjCQò aûõfûù\geê _½òcaw, ùcNûkd, Zâò_êeû, @ûiûc @û\òùe @^ê_âùag KeûAaû _ûAñ iêiõMVòZ ùMûÂú aò Kû~ðý KeêQò ö Gjò KûeYeê @^ê_âùagKûeúcûù^ @û]ûeKûWð, ùbûUe _eòPd_Zâ I Zûjû Reò@ûùe _ûiù_ûUð c¤ jûif Keò_ûeêQ«ò ö aûõfûù\geê _½òcaw I ùcNûkd aûùU @ûiê[ôaû @^ê_âùagKûeú ù\ge ù~ùKøYiò @*kKê Pûfò~ûCQ«ò ö @ûiûcùe Gcûù^ aWÿ iciýû iéÁò KeòQ«ò ö IWÿògûe C_Kìka©ðú Ròfäû ùK¦âû_Wÿû I b\âKùe c¤ Gcû^u iõLýû aXÿò[ôaû bò^Ü iìZâeê RYû_WÿòQò ö aûõfûù\gú @^ê_âùagKûeúu KûeYeê @ûiûce R^iõLýûùe ù~Cñ _eòa©ð^ ùjfû I ùiVûKûe iÚû^úd iõÄéZò _âZò aò_\ iéÁò ùjfû, ùijò KûeYeê G^@ûeiò ùiVûùe KeòaûKê _Wÿòfû ö CPòZ ùja ù\gaýû_ú ù~CñVûùe R^iõLýûùe jVûZþ _eòa©ð^ NUòQò ùiVûùe G^@ûeiò KeûAaû ö iVòKþ bûùa RûYòaû \eKûe G ù\gùe ùKùZ ùfûK ùa÷] bûùa ejêQ«ò I ùKùZ @ùa÷] bûùa ö cSòùe cSòùe ùKùZùaùk ùKùZRY @^ê_âùagKûeúuê ]eò iúcû _ûe Keû~ûCQò iZ Kò«ê ùi[ôùe i«êÁ ùjûA aiò~òaû CPòZ ^êùjñ ö eûÁâaýû_ú GK @bò~û^ Pûfòaû \eKûe ö @^ê_âùagKûeú ùKak aûõfûù\geê @ûiê^ûjû«ò ö ùicûù^ cýûñcûeeê c¤ @ûiêQ«ò ö cYò_êe @ûRò iciýûMâÉ KûeY ùiVò c¤ @^ê_âùag ùjCQòö iúcûa©ðú @*kùe R^iõLýû _eòa©ð^e @ÊûbûaòK KûeY I _âbûae @¤d^ KeòaûKê [ôaû G KcòUò RYûAa G iciýûe icû]û^ Kò_eò ùja ö G _eòù_ûUð @ûiòaûùe icd fûMòa Kò«ê ùi~ûG iúcûùe KWÿû _jeû \eKûe ö ù^_ûk iúcûKê c¤ RMòaû @ûagýK ö

9-RM^Üû[ iõÄéZòùe _û^

@ûc IWÿò@û Nùe aûe cûiùe ùZe _að @û^¦ Cfäûi e ij _ûkòZ ùjûA[ûGö Zû c¤eê eR _að @^ýZcö Gjò _að iûeû eûRý ùe 4 \ò^ ]eò _ûkòZ ùjûA[ûGö eR _ìað \ò^ iRaûR, _jòfò eR,eR iõKâû«ò I aiêcZú iÜû^ ö Gjò_eò 4 \ò^ @û^¦ Cfäûi e ij _ûk^ ùjûA[ûG eRö Gjò _að ]eòZâú cû I IWÿò@û Ne e cûZé (~êaZú/ Kòùgûeú) u e ißZª _aðö Gjò icd Kê ]eòZâú cû _jòfò ahðû e Ægð _ûA eRaZú ùjûA[ôaû Kêjû~ûA[ûGö Gjû _ùe ]eYú cû e ùKûk ùe iéÁò ùjûA[ûG iaêR a^û^úö Gjò Z©ß IWÿò@û Ne e ~êaZú/Kòùgûeú cû^uê gòlû ù\aûKê eR _að _ûk^ Keû~ûG ùaûfò MùahK cûù^ Kêj«òö eûRaZú ~êaZú/ Kòùgûeú cûù^ Kò_eò Kû~ðý Kùf RùY RùY bf cû ùjûA ^òR aõg aòÉûe Keò _ûeòùa Gjò gòlû eR _að eê còkò[ûGö ~êaZú/Kòùgûeú cûù^ ^aaÈ _eò]û^ Keò _eòaûe I @*k e aùdûùRý cû^uê i¹û^ RYûA Nùe _òVû _Yû LûA @û^¦ Cfäûi c¤ùe ù\ûkò, _êPò ùLkò eR _að _ûk^ Keò[û«òö eR _að ùe _û^ LûAaû I Lê@ûAaû GK _eµeû bûùa ejò @ûiòQò @ûc IWÿò@û iõÄéZò ùeö _âúZò e a§^ ùjCQò Gjò eR _û^ö eR _û^ a§êZû e ùWûeò Kê @]ôK cRbêZ Keò[ûGö eR Kê _û^ I _òVû e _að ùaûfò Kêjû~ûA[ûGö Gjò 4 \ò^ aRûe ùe aòbò^Ü _âKûe e _û^ còkò [ûGö _û^ LûC ^ [ôaû aýqò UòG c]þ~ eR _û^ LûAaû Kê Azû _âKûg Keò[ûGö ùijò_eò @ûc IWÿò@û u @ûeû¤ ù\aZû cjû_âbì gâú RM^Üû[ u _âòd ùjCQò aòWÿò@û _û^ö gâú RM^Üû[ iõÄéZò ijòZ aòWÿò@û _û^ RWÿòZ ùjûA ejò@ûiòQò Kûjó ùKùZ Kûkeêö gâú c¦òe ùe _âZò ]ì_ ( ùbûM fûMò) _ùe gâú RM^Üû[ u ^òKUùe jWÿ_ ^ûdK ùiaK fûMò Keò[û«ò aòWÿò@û _û^ö Gjò _û^ùe P¦^,K_ðìe, RûA`k, Mê@û, @ùkAP _âbéZò cifû \ò@û ~ûA[ûGö _âZò\ò^ afäb ùbûM, iKûk ]ì_, c¤ûjÜ ]ì_, iõ¤û ]ì_, aWÿiòõjûe ùag _ùe 6 Uò aòWÿò@û _û^ cjû_âbìu ^òKUùe fûMò Keû~ûA[ûGöcjû_âbì u _jêWÿ ^úZò _ùe _fu Zùk 6 Uò aòWò@û _û^ gâú Ròdê cû^uê fûMò Keû~ûA [ûGö\ò^Kùe icê\ûd 36 Uò _û^ gâú Ròdê cû^uê fûMò Keû~ûA [ûG ùaûfò gâú c¦òe _ìRû ^òZò _êÉK ùe a‰ðòZ ùjûAQòöaòùgh \ò^ cû^u ùe aò @ûC @]ôK aòWÿò@û _û^ VûKêe cû^uê fûMò Keû~ûA[ûGöP¦^~ûZâû icd ùe P¦^ cŠ_ ùe 50 eê 60 LŠ aòWÿò@û _û^ cùYûjò ùjûA [ûGöcjû_âbêu ù^øKû aòjûe icd ùe aò aòWÿò@û _û^ fûMò ùjûA [ûGö \ò^ Pû_ ùe 30 LŠ I eûZâú Pû_ ùe 50 Uò aòWÿò@û _û^ cùYûjò ùjûA[ûGö@ûWÿ_ cŠ_ùe aò gâú Ròdê cû^uê aòWÿò@û _û^ fûMò ùjûA [ûGö cjû_âbì uê ù~ùZ[e aòWÿò@û _û^ cùYûjò ùjûA[ûG cû aòckû uê ùiùZ[e aòWÿò@û _û^ ic_ðY ùjûA[ûGö gâú Ròdêcû^uê aòWÿò@û _û^ fûMò KeòaûKê jWÿ_ ^ûdK ^òù~ûM ejòQòö Gjò ^òù~ûM ahð iûeû gâú Ròdê cû^uê aòWÿò@û _û^ cùYûjò fûMò Keò @ûiêQ«òö gâú RM^Üû[ iõÄéZò ijòZ _û^ e iµKð ejò @ûiòQò Kûjó ùKùZ Kûkeêö ùijò_eò IWÿò@û u ^òRiß _að eR ùe _û^ LûAaû I Lê@ûAaû _eµeû bûùa _ûkòZ ùjûA @ûiêQò ~êM ~êM Vûeêö Rd RM^Üû[ ißûcúûû  

9-J_^òùagòK gévkeê cêq ùjfû cûUòe ^ûc

bûhû ùKak bûa aò^òcde cû¤c ^êùjñ, aeõ Gjû GK RûZòe iõÄéZò, AZòjûi, iê\úNð _eµeû Gaõ iùaðû_eò Zûe Êûbòcû^e Rúa« _âZúKö ùKøYiò GK ^òŸòðÁ iûõÄéZòK bêLŠe iÚû^ ^ûc ùijò cûUòe ùcøkòK _eòPd, bìùMûk Gaõ ùiVûKûe @]ôaûiúu Rúa^ùg÷kúKê aj^ Keò[ûGö ù~ùZùaùk ùijò ^ûcMêWòKe aòKéZò NùU Kò´û ùiMêWòKê _eKúd CyûeYe gévkûùe aû§ò \ò@û~ûG, ùiùZùaùk ùijò iõÄéZòe cìk Êeê_ c¤ Kâcgü lê‰ð jêGö ^òKUùe cêLýcªú ùcûj^ PeY cûSúu @¤lZûùe @^êÂòZ IWògû Kýûaòù^Ue MêeêZß_ì‰ð ùa÷VKùe eûRýe 26Uò Ròfäûe _âûd 64Uò _âcêL ije Gaõ Ròfäû cêLýûkde AõeûRú a^û^Kê a\kûA cìk IWò@û CyûeY @^ê~ûdú _ê^ü_âZòÂû Keòaû _ûAñ ù~Cñ HZòjûiòK ^ò¿Zò ^ò@û~ûAQò, Zûjû _âKéZùe GK ~êMû«Kûeú _\ùl_ö Gjò ^ò¿Zò ajê ahð ]eò ieKûeú ^[ô_Zâùe _âPkòZ [ôaû J_^òùagK cû^iòKZû Gaõ bûhûMZ @_bâõg C_ùe GK iKûeûcôK @ûNûZ ù\AQòö Gjû ùKak GK iû]ûeY _âgûi^òK aòm¯ò ^êùjñ, aeõ IWÿò@û @iàòZû, cûUòe ùMøea Gaõ bûhûbòZòK Êûbòcû^e GK @_ìað ^aCù^àhö AZòjûie _éÂûKê Mbúe bûùa @^ê¤û^ Kùf RYû~ûG ù~, aâòUòg gûi^ Kûkùe AõùeR _âgûiKcûù^ ^òRe gûi^MZ iêaò]û Gaõ ^òRÊ CyûeYe @lcZû ùjZê IWògûe @ù^K _âûPú^, ù_øeûYòK I HZòjûiòK iÚû^e ^ûcKê ^òR Xwùe a^û^ Keò ùfLòaû @ûe¸ Keò[ôùfö cûUòe ùcøkòK Êe Z[û IWò@û bûhûe ]ß^òaòmû^ (Phonetics) aû CyûeY ùg÷kú ijòZ ùicû^ue ùKøYiò _eòPd ^[òfûö `kÊeê_ @ûce _âûPú^ iõÄéZòe _âûYùK¦â ‘KUK’ _ûfUòMfû ‘Cuttack’ aúe iêùe¦â iûG cûUò i´f_êe ùjfû Sambalpur, Kkû I iõÄéZòe ù_Y×iÚk aûùfgße ùjûAMfû Balasore, ùKûAfû ije @^êùMûk ùjfû Angul Gaõ \lòY IWògûe aûYòRòýK _âûYùK¦â aâjà_êe _ûfUòMfû Berhampurö ùijò_eò ùLû¡ðûKê Khurda, ùK¦êSeKê Keonjhar, ù\aMWKê Deogarh, `êfaûYúKê Phulbani Gaõ aeMWKê Bargarh bûùa ieKûeú ^[ô_Zâùe fò_òa¡ Keò\ò@ûMfûö \êbðûMýe aòhd Êû]ú^Zûe \úNð iûZ \g§ò _ùe c¤ Gjò bûhûMZ ZîUò Gaõ aòKéZ a^û^MêWòK ieKûeú cû^PòZâ, ùekaûA \fòf, WûK aòbûM Gaõ iû]ûeY ù~ûMù~ûMùe ùicZò iÚûdú bûùa ejò~ûA[òfûö Gjò iûcâûRýaû\ú PòjÜKê eì_ \ìe Keò @ûRò KUKKê Kataka, aûùfgßeKê Baleswar, ùK¦êSeKê Kendujhar Gaõ aeMWKê Bargada bûùa _eòaZð^ Keòaû _ûAñ Kýûaòù^Ue @^êùcû\^ _âùZýK IWò@ûKê GK @_ìað @ûcôiù«ûh _â\û^ KeòQòö bûhû Gaõ bìùMûke iµKð : ùKKøYiò ù\g aû eûRýe iÚû^^ûc ùKak KòQò @lee icûjûe ^êùjñö Gjû ijòZ iÚû^úd R^Rúa^, ùicû^ue @ûeû¤ ù\aûù\aú, ^\^\ú, R^RûZò, _eµeû Gaõ aúeZß_ì‰ð Mû[ûe Mbúe iµKð ejò[ûGö C\ûjeYÊeê_ ‘ùK¦êSe’ g±Uò ùi @õPkùe _âPêe _eòcûYùe còkê[òaû ‘ùK¦ê’ MQ Gaõ _âûKéZòK ‘SeYû’ iõÄéZòe cògâYKê C_ô^Üö AõùeRcûù^ GjûKê ùKI¬e (Keonjhar) Keò GjûKê cìk _âûKéZòK @[ð I cû]ê~ðýKê ^Á Keòù\A[ôùfö ùijò_eò `êfaûYúKê Phulbani ùfLòaû \ßûeû Gjûe cûŸ\Zû jRò~ûC[òfûö aZðcû^ iõùgû]^ \ßûeû Gjò iÚû^MêWòKe iûõÄéZòK bòZòbìcò @ûjêeò cRêbêZ ùjaö mû^_úV _êeÄûe _âû¯ aògòÁ iûjòZòýKû W. _âZòbû eûdu @¤lZûùe MVòZ CyÉeúd KcòUò R^iû]ûeYuVûeê jRûe jRûe _âÉûa I _eûcgð MâjY Keò, ùiMêWòKê iaðiû]ûeYùe aòZKð _ûAñ eLò Gjò PìWû« ^ò¿Zòùe _jñPòaû _âKâòdûUò ùagþ _ûe\gðú, MYZûªòK Gaõ ùa÷mû^òK [òfûö Gjû \gðûCQò ù~ gûi^ùe iû]ûeY R^Zûu @ûùaM I bûa^ûKê iùaðûy _âû[còKZû \ò@û~ûAQòö Gjò _eòù_âlúùe, ùKjò ùKjò _âgÜ CVûA_ûe«ò ù~ ùKak a^û^ _eòaZð^ Kùf K’Y K’Y eûRýe @û[òðK aòKûg ùjûA~òa Kò´û \ûeò\âý \ìe ùja? Kò«ê @ûcKê aêSòaûKê ùja ù~, ùa÷hdòK Gaõ @[ðù^÷ZòK _âMZò ù~ZòKò Reêeú, cû^iòK cêqò, @ûcô _eòPd I Êûbòcû^e aòKûg c¤ ùiZòKò MêeêZß_ì‰ðö ù~Cñ RûZò ^òRe bûhû, iõÄþéZò I _eòPdKê iêelû ù\A_ûùe ^ûjó, ùi K\û_ò aògß \eaûeùe c[û ùUKò Vò@û ùjûA_ûeòa ^ûjóö _ìaðeê IWògûe AõeûRú ^ûc Orissa eê Odisha Gaõ bûhûe ^ûc Oriya eê Odia Keû~òaû _Qùe c¤ Gjò icû^ ~êqò I iûÄéZòK @ûù¦ûk^ [òfûö KûeY aòù\gú ùfûùK @ûc eûRýKê bêf CyûeY Keê[ôùf, ~ûjû gâéêZòKUê [ôfûö ùijò ]ûeûùe Ròfäû I ijeMêWòKe Gjò ^ûc _eòaZð^ GK ÊûbûaòK, iKûeûcôK Gaõ @_eòjû~ðý J_^òùagòK gévkeê cêq ùjfû cûUòe ^ûc ùiøbûMý eõR^ cjû«ò _\ùl_ö Gjû\ßûeû @ûMûcú _òXò ^òR cûUòe _âKéZ ^ûc I Gjûe ùMøeacd AZòjûi ijòZ iVòKþ bûùa _eòPòZ ùjaûe iêù~ûM _ûAùaö ^ò½òZ bûùa, Gjò aéjZþ _eòaZð^ _ùe KòQò _âgûi^òK Gaõ ùa÷hdòK @ûjßû^ @ûiòaû ÊûbûaòKö ieKûeú iûA^ùaûWð, eûRÊ ^[ô_Zâ, aò\ýûkd I cjûaò\ýûkde _ûVý_êÉK, cû^PòZâ Gaõ ùK¦âúd iõiÚû ù~_eòKò bûeZúd ùekaûA, RûZúd eûR_[ _âû]ôKeY (NHAI) Gaõ WûK aòbûMe WûUûùaiþ I ùeKWðùe Gjò ^ûcMêWòKê iõùgû]^ Keòaû _ûAñ KòQò icd Gaõ _eògâce @ûagýKZû ejòQòö WòRòUûf ~êMùe MêMf cýû° (Google Maps) Vûeê @ûe¸ Keò aòbò^Ü @^fûA^ _äûU`cðùe a^û^ _eòaZð^ Keòaû GK aW \ûdòZßö Kò«ê RûZúd Êûbòcû^ I iûõÄéZòK _ê^eê¡ûe @ûMùe Gjò _âgûi^òK Kû~ðý ùKøYiò aW aû]û ^êùjñö eûRý ieKûe ùK¦â Méj cªYûkd Z[û @^ýû^ý ùK¦âúd GùR^èòMêWòKê ùMùRUþ aòm¯ò cû¤cùe Gjò ^ìZ^ a^û^ gúNâ MâjY KeòaûKê ù~Cñ ic^ßd _âKâòdû @ûe¸ KeòQ«ò, Zûjû _âgõi^údö Gjò iõùgû]^ ùKak AõeûRú a^û^e _eòaZð^ ^êùjñ, Gjû IWògûe @ûbý«eúY _~ðýU^ Gaõ aògßÉeùe eûRýe aâûŠòõKê c¤ GK ^ì@û \òM ù\aö ù~ùZùaùk RùY aòù\gú _~ðýUK Kataka Kò´û Kendujhar ùaûfò CyûeY Keòa, ùiùZùaùk ùi IWÿò@û cûUòe _âKéZ ÊeKê @^êba Keò_ûeòaö bûhûKê ù^A Mað Keòaûe Gjò _âKâòdû iû]ûeY IWò@ûu c^ùe ^òR iõÄéZò _âZò @û\e Gaõ \ûdòZßùaû] aXûAaö ùghùe IWògû ieKûeue Gjò ^ò¿Zò IWò@û bûhû, iûjòZý I iõÄéZò _âZò [òaû @û«eòK _âZòa¡ZûKê _ê^aðûe _âcûYòZ KeòQòö J_^òùagòK aòKéZòe gévkûeê cêq ùjûA @ûc Ròfäû Gaõ ijeMêWòK ^òRe _âKéZ I ùcøkòK Êeê_ ù`eò_ûAaû _âùZýK IWò@ûu _ûAñ GK ùMøeae cêjìZðö Gjû IWò@û @iàòZûKê aògß \eaûeùe @ûjêeò cjòcûcŠòZ I iê\éX Keòaö Gjû IWò@û @iàòZûKê aògß \eaûeùe @ûjêeò cjòcûcŠòZ I iê\éX Keòaö ieKûeu Gjò ~êMû«Kûeú ^ò¿Zò eûRýe iûõÄéZòK ùceê\ŠKê @]ôK gqògûkú Keòaû ij GK aòKgòZ @ûcô^òbðe Gaõ Êûbòcû^ú IWògû MV^ \òMùe GK @ce cûAfLêõU iûaýÉ ùja, G[ôùe ùKøYiò iù¦j ^ûjóö ieKûeu Gjò iûeÊZ Gaõ iûõÄéZòK cjû~mKê i`k Keòaû _ûAñ icÉ iû]ûeY ^ûMeòK, aê¡òRúaú, Gaõ _âgûi^òK Éeùe còkòZ ijù~ûMe @ûagýKZû ejòQò

bûeZùe Gùa ‘ÁûUð@_þ aò_æa

^ì@û\òfäú,(_ò_òGiþ): bûeZ Gaõ `âû^è c¤ùe [ôaû a§êZû ùKak aýû_ûe Kò´û eYù^ZòK iµKð c¤ùe iúcòZ ^êùjñ, aeõ Gjû \êA ù\ge icû^ Pò«û]ûeû I baòhýZe iìZâùe a§ûö `âû^èe ^òiþ ijeùe @ûùdûRòZ ‘bûeZ Aù^ûùbUè' Kû~ðýKâce ~êMà C¢ûU^ @aieùe _â]û^cªú ^ùe¦â ùcû\ú Gjû KjòQ«òö `âû^èe eûÁâ_Zò Acû^êGf cûùKñâûu ij cògò _â]û^cªú Gjò baý Kû~ðýKâce gêbûe¸ KeòQ«ò, ù~CñVûùe bûeZ, `âû^è iùcZ aògße @ù^K _âcêL ÁûUð@_þ Gaõ ùb*e Kýû_òUûf `Šâ _âZò^ò]ôcûù^ GKûVò ùjûAQ«òö i¹òk^úKê iù´û]ôZ Keò _â]û^cªú KjòQ«ò ù~ iû]ûeYZü \êAUò ù\g c¤ùe aûYòRýòK Kûeaûe aû eY^úZòKê ù^A aêSûcYû ejò[ûGö Kò«ê bûeZ Gaõ `âû^èe iµKð GjûVûeê ajê @ûMùeö Gjò iµKð _Qùe _ûeÆeòK \éXÿ aògßûi, icû^ iûcûRòK cìfýùaû] Gaõ baòhýZe còkòZ Ê_Ü ejòQòö _â]û^cªú KjòQ«ò, MZ ahðMêWÿòKùe @ûùc \êA ù\g cògò @ù^K ^ì@û _\ùl_ ù^AQê Gaõ aògßÉeúd iciýûMêWÿòKe icû]û^ aûjûe KeòaûKê ùPÁû KeòQêö @ûùc iað\û Kû§Kê Kû§ còkûA PûfòQê Gaõ @ûRò ‘bûeZ Aù^ûùbUè'e gêbûe¸ c¤ `âû^è ijòZ còkòZ bûùa ùjC[ôaûeê cêñ ajêZ @û^¦òZö Gjò @aieùe ùi Zûue a§ê Z[û eûÁâ_Zò Acû^êGf cûùKâûñuê ]^ýaû\ RYûAQ«òö `âû^è eûÁâ_Zòu ^òKU @ZúZe bûeZ MÉKê cù^ _KûA _â]û^cªú KjòQ«ò ù~ Gjò gZû±úe @ûjßû^MêWÿòKe cêKûaòfû _ûAñ bûeZ I `âû^èKê GKûVò @ûMKê aXÿòaûKê ùja ùaûfò cûùKñâû Kjò[ôùfö @ûRòe Gjò Kû~ðýKâc ùijò \òMùe GK MêeêZß_ì‰ð _\ùl_ö ‘bûeZ Aù^ûùbUè' ùKak GK c* ^êùjñ, aeõ Gjû bûeZe @iúc _âZòbû Gaõ dêùeû_e _ê¬ò c¤ùe GK ùiZê i\ég Kû~ðý KeêQòö Gjû cû¤cùe bûeZe ~êa c^ I Pò«û]ûeûKê dêùeû_e aòùghmcû^u ij iò]ûikL ù~ûWÿò ùjaûe iêù~ûM còkêQòö bûeZ @ûRò GK aéjZþ _eòa©ð^e iûlú _ûfUòQò ùaûfò _â]û^cªú ùRûe ù\A KjòQ«òö ùi CùfäL KeòQ«ò ù~ @ûRò iûeû bûeZùe GK @bìZ_ìað ‘ÁûUð@_þ aò_æa' PûfòQòö ù\ge ~êa_òXÿò iµì‰ð ^ì@û cû^iòKZû Gaõ iKûeû™K Pò«û]ûeû ij @ûMKê aXÿêQ«òö ùicû^ue flý ùKak aýaiûd ^êùjñ, aeõ icMâ cû^a icûRe KfýûY _ûAñ RUòk iciýûe iek icû]û^ ùLûRòaûö _â]û^cªú ^òR @bòbûhYe ùghùe KjòQ«ò ù~ bûeZe ~êagqò \ßûeû _âÉêZ Gjò aògßÉeúd icû]û^ Gaõ ^aiéR^Kê iûeû \ê^ò@û @ûMùe _â\gðòZ Keòaû _ûAñ ‘bûeZ Aù^ûùbUè' GK iaðùgâ I gqògûkú cû¤c iûRòaö

8 ahð_ùe dê^ò`cð a\kûAfû bûeZúd ùi^û ^ì@û\òfäú ; bûeZúd ùi^û Zûe dê^ò`cð a\kûAaûKê ~ûCQòö Gjû ijòZ KòQò ^ì@û ^òdc @ûYò aWÿ HZòjûiòK _eòa©ð^ KeòQò ö ^ì@û ^òdc @^ê~ûdú, @û^êÂû^òK Kû~ðýKâcùe Gùj `êfþ ùaK aŠò RýûùKUþ _ò§òaûKê @^êcZò còkòQòö _ûeµeòK _ûCUþ ùafÖKê jUûA \ò@û~ûAQòö Gjû aýZúd, _ùeWþ icdùe icúlû @]ôKûeúu _ûAñ LŠû aj^ Keòaû aû¤ZûcìkKKê Azû]ú^ Keû~ûAQòö Gjò icÉ _eòa©ð^ ùi^û \ßûeû Rûeò Keû~ûA[ôaû 174 _éÂûe GK ^ì@û cû^ê@ûfþ @ûcðò dê^ò`cð 2026ùe \ò@û~ûAQòö Gjû _ìaðeê ùi^û _âûd 8 ahð _ìùað Zûe dê^ò`cðùe G_eò aýû_K cû^ê@ûfþ Rûeò Keò[ôfûö cû^ê@ûfe GK @õgùe Kêjû~ûAQò ù~, Gjò _eòa©ð^MêWòK ù\ge bûa^û Gaõ _eòa©ðòZ iûaðùbøc _eòPdKê ¤û^ùe eLô Keû~ûAQòö Gjò iõÄûeMêWòK bûeZúd ùi^ûe c~ðýû\û, \lZû Gaõ iÚûdú _eµeûKê aRûd eLô C_^òùagòK ~êMùe ùjûA[ôaû _âZúKKê jUûAaûe GK _âMZògúk _âûdiö 

ଭିଏସକେ

K§cûk, (jò.i.)- `êfaûYú iÚòZ ieißZú gògê aò\ýû c¦òeùe aò\ýûkd Éeúd mû^aòmû^ ùckû @^êÂòZ ùjûA~ûAQò ö Cq ùckûe C¢ûU^ú C›aùe ù_ûfòi Cy aò\ýûkde @aie_âû¯ _â]û^gòlK ù\aú _âiû\ gZ_[ú ù~ûM ù\A[ôaû ùaùk _eòPûk^û KcòUòe ùg÷lòK KcòUòe i\iý gòaûRú @]ôKûeú C_iÚòZ ejò _â\ú_ _âRßk^ Keò Kû~ðýKâcKê @ûùMA ù^A[ôùfö cêLý @Zò[ô gâú gZ_[ú, gògêcû^uê aòmû^ i´§úd cûMð \gð^ Keò[ôùfö ùijò_eò icûùeû_ Kû~ðýKâcùe cêLý @Zò[ô bûùa @aie_âû¯ _â]û^gòlK Z[û aò\ýûkde ibû_Zò aâRa§ê cfäòK ù~ûM ù\A[ôaû ùaùk i¹û^úZ @Zò[ô bûùa KcòUò i\iý gòaûRú @]ôKûeú ù~ûM ù\A[ôùf ö Gjò mû^ aòmû^ ùckûùe ùcûU 177 Uò _âKÌ _â\gðòZ ùjûA[ôfû Cq aòmû^ ùckûùe aòPûeK bûaùe @bòm iÚû^úd aòmû^ gòlK ~[û e¬^ cjû«ò, ù\aú _âiû\ hWÿwúu iùcZ @^ý gòlK gòldòZâú cû^u \ßûeû _âKÌ Pd^ Keû~ûA[ôfûö @^êÂû^e aòmû^ _âcêL ^òeì_cû _Šû aéZ _V^ Keò[ôùf ö icÉ aòmû^ @ûPû~ðý, @ûPû~ðýû Gaõ @^ýû^ý @ûPû~ðý, @ûPû~ðýû ijù~ûMú ùiaòKû cû^u ijù~ûMùe Kû~ðýKâcUò i`k ùjûA_ûeò[ôfûöCq aò\ýûkde _â]û^ @ûPû~ðý eûùR¦â Kêcûe _ûXú @Zò[ô _eòPd _â\û^ Keò[ôaû ùaùk ij-_â]û^ @ûPû~ðýû ùa÷Rd«ú iûc«eû iõù~ûR^û I ]^ýaû\ @_ðY Keò[ôùfö

---